Fushimi Inari-schrijn: wat het is en hoe je het bezoekt

Het is een shinto-schrijn, geen tempel, en dat onderscheid doet er in Japan meer toe dan in het Nederlands. Shinto-schrijnen worden gemarkeerd door torii-poorten en huisvesten kami; boeddhistische tempels hebben andere poorten en huisvesten beelden van de Boeddha. Fushimi Inari is gewijd aan Inari, de kami van rijst — en dus van de oogst, en dus van voorspoed, en dus, in het moderne Japan, van het bedrijfsleven.

Die keten van associaties verklaart volledig wat je ziet wanneer je naar binnen loopt. Inari is de meest vereerde kami van het land: ongeveer dertigduizend schrijnen zijn aan deze ene godheid gewijd, en dit is de hoofdschrijn van allemaal. Bedrijven komen hier om een goed jaar af te smeken, en als het jaar goed is, komen ze terug en betalen ze voor een poort.

De schrijn werd in 711 gesticht door de Hata, een immigrantenclan met aanzienlijke rijkdom, en verhuisde in 816 naar de voet van deze berg. De hoofdhal waar je langsloopt werd in 1499 herbouwd, nadat de Onin-oorlog de eerdere had verbrand. Alles daarboven — de tunnels, de duizenden kleine altaren, de paden die zich vertakken en samenkomen over vier kilometer — is daarna stukje bij beetje toegevoegd, poort na poort, door de eeuwen heen.

Het is de moeite waard om duidelijk te zeggen dat dit een werkende religieuze plek is, geen attractie met een religieus verleden. Mensen bidden in de hoofdhal terwijl jij er foto's van maakt. De schrijn heeft nooit entree gevraagd en vertoont geen teken dat daar verandering in komt.

Omdat elke poort door iemand is gekocht. Een torii bij Fushimi Inari is een dankbetuiging: een bedrijf, een familie of een winkelier wiens jaar goed ging, betaalt voor een poort en laat die op de berg plaatsen. De zwarte karakters op de rechterpoot zijn de naam van de schenker en de datum van plaatsing.

De prijzen zijn openbaar en niet gering. Een bescheiden poort aan het smalle einde van het pad begint rond de vierhonderdduizend yen; de grote poorten onderaan, waar iedereen loopt, gaan over de miljoen heen. Hout rot in de vochtige Kyoto-lucht, dus poorten worden continu vervangen — wandel de berg op en je passeert onbewerkte cederhouten palen die klaarstaan om te worden geplaatst, naast poorten waarvan de verf afbladdert.

De kleur is ook niet louter decoratief. Vermiljoen — shu — zou het kwaad afweren, en het pigment bevatte van oudsher kwik, dat toevallig het hout conserveerde. Een geloof en een praktisch feit die bij dezelfde kleur uitkomen, is typisch Japans, en het is het meest herhaalde feit dat elke gids je hier vertelt.