De vossenshrine in Kyoto: waarom er overal vossen zijn bij Fushimi Inari

Omdat Inari de godheid van de rijst is, en vossen in de rijstvelden leefden.

Dat is het korte en waarschijnlijk ware antwoord. Vossen joegen op de knaagdieren die het graan opaten, dus verschenen ze waar de oogst was, en in het Japanse volksgeloof wordt een wezen dat betrouwbaar opduikt waar een godheid werkt, de boodschapper van die godheid. Het woord is kitsune, en bij Inari-schrijnen zijn het specifiek byakko, witte vossen, onzichtbaar voor het gewone oog — daarom zijn de beelden meestal van lichtgekleurde steen in plaats van beschilderd.

Het onderscheid dat in het Engels verloren gaat, is dat de vos niet de god is. Mensen zeggen „de vossenschrijn” en dat is een prima naam voor de plek, maar Inari is de godheid en de vossen brengen boodschappen over. Het is het verschil tussen een heilige en een engel, en het Japans houdt dat duidelijk.

Het werkterrein van Inari breidde zich door de eeuwen heen uit in een zeer logische keten: rijst, dan de oogst, dan voorspoed in het algemeen, en — in de moderne tijd — zaken en handel. Daarom werden de tienduizend poorten op deze berg in overgrote meerderheid door bedrijven betaald. De vossen bij de poort van een schrijn voor rijst bewaken nu de beschermheilige van het Japanse midden- en kleinbedrijf.

Drie plekken, en slechts één daarvan ligt op de standaardroute.

De Romon-poort, bij de ingang. Het paar hier is het grootst en wordt het meest gefotografeerd van het hele terrein, en één vos houdt een sleutel vast. Iedereen loopt ertussen door en opvallend veel mensen kijken niet omhoog.

De Okusha, boven aan Senbon Torii. Vossen, honderden vosvormige ema-plaquettes en de weegstenen. Dit is het laatste punt dat de meeste bezoekers bereiken.

De bovenste berg, waar het pas echt interessant wordt. Boven Yotsutsuji loopt het pad langs clusters van otsuka — privéstenen altaren die door gelovigen door de eeuwen heen zijn opgericht, duizenden in getal, elk met een eigen miniatuur-torii en vaak een eigen paar kleine vossen. Ze zijn met mos begroeid, dicht opeen onder de ceders, en er is vrijwel niemand. Voor veel mensen is dit het deel van Fushimi Inari dat ze zich herinneren.