Czerwone bramy Kioto: jak się nazywają i gdzie je znaleźć

Są to torii, wymawiane mniej więcej TOR-ii-e, a słowo to obejmuje każdą bramę o tym kształcie w Japonii — od pojedynczej przy wejściu do wiejskiej świątyni po dziesięć tysięcy w Fushimi Inari. Zapisuje się je znakami, które zwykle czyta się jako „grzęda ptaków”, a etymologia jest naprawdę sporna.

Kształt jest standardowy: dwa słupy, zakrzywiona belka górna, która je przewyższa, oraz druga prosta belka przechodząca poniżej. Styl w Fushimi Inari nazywa się myojin, czyli ten z łukiem. Torii z płaskim zwieńczeniem to inny styl i takie można zobaczyć w innych częściach Japonii.

Kolor nie jest do końca czerwony. To cynober — shu — który plasuje się między czerwienią a pomarańczem, i właśnie dlatego tak wiele osób szuka „pomarańczowych bram Kioto”, a równie wielu „czerwonych bram Kioto”. Obie frazy opisują tę samą farbę.

Do czego służy ten kolor, jest ciekawsze niż to, czym jest. Uważa się, że cynober odpędza zło, a pigment używany historycznie zawierał rtęć, która przypadkiem jest doskonałym środkiem konserwującym drewno. Czy wiara wynikała z chemii, czy odwrotnie — tego nie odnotowano.

To kwestia nazwy. Gęsty odcinek tuż za główną halą nazywa się Senbon Torii, co tłumaczy się jako „tysiąc torii”. W języku japońskim tysiąc w tego typu konstrukcjach często oznacza „bardzo wiele”, a nie dosłowną liczbę — i w tym przypadku rzeczywiście na tym stu metrach jest więcej niż tysiąc bram.

Zamieszanie bierze się z tego, co dzieje się dalej. Powyżej Senbon Torii bramy ciągną się dalej, przez całą czterokilometrową pętlę wokół góry, a łączna liczba na terenie całego kompleksu podawana jest zwykle jako około dziesięć tysięcy. Obie liczby są więc poprawne, ale opisują różne rzeczy: tysiąc to słynny tunel, dziesięć tysięcy to góra.

Warto znać praktyczne konsekwencje. Większość odwiedzających fotografuje Senbon Torii i wychodzi, zobaczywszy mniej więcej jedną dziesiątą bram i żadnego spokoju. Pozostałe dziewięć tysięcy jest nad tobą, na ścieżce, którą prawie nikt nie chodzi, i kosztują tyle samo co pierwszy tysiąc: nic.